p+98 31 32298095
و آن حكمت آميز و بلندمرتبه است و در ام الكتاب در نزد ماست. (سوره مباركه زخرف، آيه 4)
ام الكتاب | تفسير قرآن، تفاسير قرآن

تفسير قرآن، تفاسير قرآن

<در این بخش تفاسیر قرآن طی قرون گذشته معرفی میشوند. برای جستجو در متن تفاسیر به جستجوی تفاسیر مراجعه کنید.


موضوع اصلی: معرفی تفاسیر
موضوع فرعی: تفاسیر قرن سیزدهم

عنوان: کنزالعرفان فی تفسیر القرآن

اثر شیخ محمد صالح فرزند ملا محمد ملائکه (م 1271 ق) فرزند شیخ محمدتقی برغانی قزوینی حائری، از اعاظم مفسران شیعه و ائمه فتوی و مراجع تقلید (- برغانی، شیخ محمد صالح). تفسیر کنزالعرفان به عربی و در بیست و هفت مجلد بزرگ است.
نسخه های آن امروزه در دست می باشد.
شیوه مفسر در این تفسیر چنین است که پس از ذکر چندین آیه از قرآن به تفسیر آنها می پردازد و به اختلاف قراءآت و معرفی قراء و شرح حال آنها توجه دارد.
سپس در آیات تشریع به شرح احکام آیه بر مبنای مذاهب اربعه اسلامی پرداخته سپس برابر حجیت ف-قه جعفری استدلال می نماید و همچنین در مواقع مناسب به بحث درباره ظهور حضرت حجت (ع-ج) و اخ-ب-ار وارده و ع-لائم ظ-هور و قیام آن حضرت می پردازد و به نقل روایات وارده از ائمه معصومین (ع) در خصوص هر آیه اهتمام دارد.
همچنین کلمات غریب و آیه را نیز توضیح می دهد.
در ش-رح اع-راب ک-ل-م-ات قرآن به بحثهای باریک زبانی و ادبی پرداخته به اشعار مناسب از قدما استشهاد می نماید.
و ن-ی-ز اق-وال متقدمین را در بابت هر آیه ذکر نموده و به گفته های متکلمین و ارباب جدل نظر دارد.
آیات ناسخ و منسوخ را معرفی می نماید و اسباب نزول و مکان نزول آیه را نیز روشن می سازد و در خصوص بعضی آیات انواع طرائف و حکم و دقایق ادبی و تاریخی به میان آورده است.
این تفسیر در نوع خود کم نظیر است.
آقابزرگ تهرانی در الذریعة آن را سهوا هفت مجلد یاد کرده است.
این تفسیر پنجمین و آخرین تفسیر مفسر است.
شیخ محمد صالح از جمله مفسران شیعه است که در فنون قرآن کریم از خود آثاری باقی گذاشته اس-ت و به تالیف پنج تفسیر پرداخته است : 1) اسرارالقرآن (- دایرة المعارف تشیع، 2/139) در دو مجلد.
2) معدن الانوار و مشکاة الاسرار در یک مجلد.
3) مفتاح الجنان فی حل رموز القرآن، آن را تفسیر الوسیط یا تفسیر البرغانی نیز می گویند.
ای-ن ک-تاب در هشت مجلد بزرگ به زبان عربی است و آیات قرآن بر مبنای روایات و احادیث ائمه هدی (ع) تفسیر و تاویل شده است.
این اثر تلخیصی از تفسیر بزرگ مؤلف به نام بحرالعرفان و معدن الایمان است.
ج-لد اول آن شامل سه حزب تا سوره آل عمران که در 1379 ق با مقدمه و تحقیق به وسیله کاتب این سطور (عبدالحسین شهیدی صالحی) در نجف به چاپ رسیده است.
نسخه های متعددی از این تفسیر موجود است از جمله نسخه های خط مؤلف نزد کاتب این سطور و نسخه هائی در کتابخانه آستان قدس رضوی (شماره 8404) و در کتابخانه آیة اللّه مرعشی و در کتابخانه ملک محفوظ می باشد.
4) بحرالعرفان و معدن الایمان، در 17 مجلد که به تفسیر الکبیر شهرت دارد.
5) ت-ف-س-ی-ر م-ورد ب-حث کنزالعرفان فی تفسیر القرآن، یک دوره از نسخه اصل به خط مؤلف در کتابخانه وقفی وی در کربلا موجود است.
م-ن-اب-ع : احسن الودیعة، 1/35; الاعلام، 6/164; اعیان الشیعة، 9/367; مستدرکات اعیان الشیعة، 2/300; ریحانة الادب، 1/248; الذریعة، 18/159; فوائد الرضویة، 210; معجم مصنفات القرآن الکریم، 2/215; م-ع-ج-م ال-دراس-ات ال-ق-رآن-ی-ة ع-ن-د ال-شیعة الامامیة، 247; معجم المؤلفین، 10/87; هدیة العارفین، 2/377; نجوم السماء, نجوم السماء, 416.