p+98 31 32298095
و آن حكمت آميز و بلندمرتبه است و در ام الكتاب در نزد ماست. (سوره مباركه زخرف، آيه 4)
ام الکتاب | آشنایی با سوره انشقاق

آشنایی با سوره انشقاق

در این صفحه اطلاعاتی پیرامون این سوره از قرآن کریم به صورت آماری و مختصر برای شما فراهم شده است.

آمار و اطلاعات

نام سوره: انشقاق
تعداد آیات: 25
تعداد کلمات: 108
تعداد حروف: 444
ترتیب نزول: 83
محل نزول: مکه مکرمه

معانی نام سوره: انشاق به معنای منشق شدن و شکافته شدن است.

نامهای دیگر: انشقت (فعل ماضی از ماده النشاق که در مورد پاشیده شدن کرات آسمان در روز رستاخیز خبر میدهد).

ویژگیهای سوره: این سوره دارای سه آیه سوگند (16 تا 18) است که به سرخی شفق و به شب و ماه تابان سوگند یاد میکند که تمام جهان خلقت مخصوصاً انسان و جوامع بشری مدام در حال تفسیر و تحول هستند و این مطلب خود دلیل حادث و مخلوق بودن جهان خلقت است.

موضوعات مطرح شده: نشانه های پایان این جهان – شرح حال اصحاب یمین و اصحاب شمال و سرنوشت آنها – وضعیت روحی و سرگذشت و سرنوشت کافران – اثبات وجود خداوند.

متن و صوت

شرح محتوا و خصوصیات

فضیلت قرائت و خواص سوره انشقاق
هشتاد و چهارمین سوره قرآن کریم است که مکی و دارای 25 آیه است.
در فضیلت این سوره از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است: هر کس سوره انشقاق را قرائت نماید خداوند از اینکه در روز قیامت نامه اعمالش از پشت سرش به او داده شود او را نگه می دارد.
/پاورقی 1. مجمع البیان، ج 10، ص 301./
امام صادق علیه السلام نیز فرمودند: هر کس سوره انشقاق را قرائت نماید و آن را در نمازهای واجب و مستحب خود مداوم بخواند خداون حاجت هایش را برآورده می سازد و چیزی بین او و خداوند فاصله نمی اندازد و در روز محاسبه مردم از نگاه و عنایت خداوند برخوردار می شود.
/پاورقی 2. ثواب ا لاعمال، ص 121./

آثار و برکات تلاوت سوره انشقاق
1. آمرزش گناهان
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: هر کس در شب چهارشنبه چهار رکعت نماز بخواند دو نماز دو رکعتی و در هر رکعت بعد از حمد سوره انشقاق را قرائت نماید. از گناهانش چنان خارج می شود مانند روز ولادتش و خداوند برای او به ازای هر حروف قرآن که می خواند عبادت یک سال را می نویسد.
/پاورقی 3. جمال الاسبوع، ص 69./

2. آسان شدن زایمان
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اگر سوره انشقاق را برای زنی که زایمانش سخت شده بنویسند و بر او بیاویزند یا برای او بخوانند به زودی فارغ می شود.
/پاورقی 4. تفسیرالبرهان، ج 5، ص 615./
امام صادق علیه السلام نیز فرمودند: سوره انشقاق را برای زنی که درد زایمان گرفته بنویسند و بر او آویزان کنند به زودی زایمان می کند ولی انجام دهنده این عمل باید پس از زایمان به سرعت این سوره را از ایشان بردارد. همچنین اگر این سوره را بر حیوان بیاویزند آن را از همه آفات نگه می دارد و اگر بر دیوار منزل نوشته شود از شرور و آفات دور نگه می دارد.
/پاورقی 5. تفسیرالبرهان، ج 5، ص 615./

شأن نزول و محتوای سوره انشقاق
این سوره مانند بسیاری از سوره های جز اخیر قرآن مجید از مباحث معاد سخن می گوید، در آغاز اشـاراتـی بـه حوادث هولناک و تکان دهنده پایان جهان و شروع قیامت می کند، و در مرحله بعد به مـساله رستاخیز و حساب اعمال نیکوکاران و بدکاران، و سرنوشت آنها، و در مرحله سوم به بخشی از اعـمـال و اعـتـقـاداتـی کـه مـوجب عذاب و کیفر الهی می شود، و در مرحله چهارم بعد از ذکر سوگندهائی به مراحل سیر انسان در مسیر زندگی دنیا و آخرت اشاره می کند و سرانجام در مرحله پنجم باز سخن از اعمال نیک و بد و کیفر و پاداش آنهاست.

داستان سوره انشقاق
بحث روایتی (روایاتی درباره محاسبه اعمال در قیامت، نزول آیه: (و اما من اوتی کتابه)، (لترکبن طبقا عن طبق)) و در تفسیر قمی در ذیل آیه (اذا السماء انشقت) آمده که: منظور روز قیامت است.
و در الدر المنثور است که ابن ابی حاتم، از علی علیه السلام نقل کرده که گفت: آسمان از مجره (کهکشان) شکافته می شود.
و در تفسیر قمی در ذیل آیه (و اذا الارض مدت و القت ما فیها و تخلت) آمده که: زمین کشیده می شود، سپس می شکافد و انسانها از شکمش بیرون می آیند.
و در الدر المنثور است که حاکم به سندی خوب و معتبر از جابر از رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم روایت کرده که فرموده: زمین در روز قیامت کشیده می شود، آنطور که چرم کشیده می شود تازه آنقدر انسان محشور می شود که برای هر یک نفر بیش از جای دو پایش محل نیست.
و در احتجاج از علی علیه السلام روایت کرده که در حدیثی فرمود: و مردم آن روز صفات و منزلهایی دارند: بعضی از مردم مشغول حساب پس دادن هستند، و به حسابشان آسان می رسند و به خوشی و مسرت به سوی اهلشان می روند. و بعضی هستند که اصلا بدون حساب داخل بهشت می شوند، برای اینکه در دنیا کاری به لذائذ آن نداشتند و خلاصه دست و دامنشان آلوده نشده چون در آن روز به حساب از کسانی می رسند که مال دنیا را زیر و رو کرده باشند. بعضی دیگر هستند که در خرد و کلان حسابشان می رسند، و در آخر هم به سوی آتش باز می گردند.
و در معانی الاخبار به سند خود از ابن سنان از امام ابی جعفر علیه السلام روایت آورده که فرمود: رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم فرمود: همه حساب پس می دهند و همه عذاب می شوند. شخصی عرضه داشت: یا رسول اللّه پس آیه (فسوف یحاسب حسابا یسیرا - به زودی حساب می شود، حسابی آسان) چه می شود؟ فرمود: این آیه راجع به عرض است، یعنی بررسی ابتدایی برای تشخیص اینکه وی از کدام طبقه است، از آنها که باید به حساب خرد و کلانشان رسید یا آنها که بی حساب داخل بهشت می شوند.
مؤ لف: در الدر المنثور هم از بخاری و مسلم و ترمذی و دیگران، از عایشه نظیر آن را روایت کرده.
و در تفسیر قمی و در روایت ابی الجارود از امام باقر علیه السلام آمده که در تفسیر آیه (فاما من اوتی کتابه بیمینه) فرمود: این آیه راجع به ابو سلمه عبد اللّه بن عبد الاسود بن هلال مخزومی نازل شده، که مردی از قبیله بنی مخزوم بود. و اما آیه (و اما من اوتی کتابه وراء ظهره)، درباره برادرش اسود بن عبد الاسود مخزومی نازل شده که حمزه او را در جنگ بدر به قتل رسانید.
و در مجمع البیان در تفسیر آیه (لترکبن طبقا عن طبق) می گوید: بعضی گفته اند: معنایش شدت بعد از شدت است، یعنی حیات، و سپس مرگ، و بعد از آن بعث، و سپس جزا. و این معنا در روایتی که راویان وسط آن ذکر نشده آمده است.
و از جوامع الجامع نقل شده که در تفسیر این آیه گفته: و از ابی عبید نقل شده که گفته معنایش این است که شما همان احوالی را به خود می گیرید و دارای همان سنت هایی می شوید که امت های قبل از شما داشتند. و این معنا از امام صادق علیه السلام رسیده است.