p+98 31 32298095
و آن حكمت آميز و بلندمرتبه است و در ام الكتاب در نزد ماست. (سوره مباركه زخرف، آيه 4)
ام الکتاب | آشنایی با سوره زلزال

آشنایی با سوره زلزال

در این صفحه اطلاعاتی پیرامون این سوره از قرآن کریم به صورت آماری و مختصر برای شما فراهم شده است.

آمار و اطلاعات

نام سوره: زلزال
تعداد آیات: 8
تعداد کلمات: 36
تعداد حروف: 158
ترتیب نزول: 93
محل نزول: مدینه منوره

معانی نام سوره: زلزال یا زلزله به معنای تکان خوردن زمین است.

نامهای دیگر: -

ویژگیهای سوره: پیامبر اکرم (ص): سوره زلزال ربع قرآن میباشد.

موضوعات مطرح شده: آیات آن کلاً برای روز قیامت است – زلزله بسیار شدید در آستانه روز قیامت – ناله و شکوه زمین در روز قیامت – زنده شدن اجساد مردگان در روز قیامت – پاداش و کیفر خواست اعمال خیر و شر انسانها.

متن و صوت

شرح محتوا و خصوصیات

فضیلت قرائت و خواص سوره زلزال
نود و نهمین سوره قرآن کریم است که در مدینه نازل شده و 8 آیه دارد.
در فضیلت این سوره از امام صادق علیه السلام روایت است: از قرائت سوره زلزال خسته نشوید زیرا هر کس در نمازهای مستحب خود این سوره را بخواند آزار زلزله ای بر او نخواهد رسید و بوسیله زلزله، صاعقه یا آفتی از آفات دنیایی، نخواهد مرد و وقتی وفات کرد دستور می دهند او را هب بهشت برند و خداوند می فرماید: ای بنده من در هر جای بهشت که دوست داشتی جای گیر.
/پاورقی 1. ثواب الاعمال، ص 124./
امام رضا علیه السلام از قول رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: قرائت این سوره برابر یک چهارم قرآن و چهار بار قرائت ان را معادل یک ختم قرآن دانسته اند.
/پاورقی 2. عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 41./
از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده است: هر کس در شب جمعه دو رکعت نماز گزارد و در هر رکعت بعد از حمد پانزده بار سوره زلزال را قرائت نماید خداوند او را از عذاب قبر و از سختی های هولناک قیامت ایمن می دارد.
/پاورقی 3. المصباح کفعمی، ص 407./
نبی اکرم صلی الله علیه و اله و سلم مردی از یارانش را خطاب قرار داد و فرمود: آیا ازدواج کرده ای؟ گفت: نه زیرا چیزی ندارم که ازدواج کنم فرمودند: آیا سوره قل هو الله احد را می دانی؟ گفت: آری حضرتش فرمودند: این سوره یک چهارم قرآن است سپس فرمودند:
آیا سوره قل یا ایها الکافرون را می دانی؟
- آری
فرمودند: این سوره یک چهارم قرآن است. سپس فرمودند:
- آیا سوره اذا زلزلت را می دانی؟
- آری
حضرت فرمودند: این سوره یک چهارم قرآن است.
در ادامه عرض کردند: ازدواج کن، ازدواج کن، ازدواج کن این سور را مهر زوجه ات قرار ده.
/پاورقی 4. درمان با قرآن، ص 158./

آثار و برکات تلاوت سوره زلزال
1. برای دیدن امورات عجیب در خواب
هنگامی که خواستی در خواب امورات عجیب یا حاجت و خواسته ای را که داری ببینی که چه می شود، هنگامی که سرت را در هنگام خواب روی بالش گذاشتی، سوره زلزال را 7 مرتبه قرائت کن. پس از این کار بگو: یا ملائکة ربّی بحق هذه السورة و من انزلها و من نزلت علیه و بحق اسما الله علیکم و آیاته الکافة کلّها الّا ما اخْبِر تُمونی فی لیلتی هذه کذا و کذا. یعنی در این جا ذکر حاجت می کنی که در خواب نشان دهند که چه خواهد شد. پس به اذن خداوند به تو پس از دو شب یا 5 شب در عالم رویا آنچه را که باید نشان بدهند می دهند. همه این موارد را باید در حالی که طاهر و پاکیزه و با وضو هستی انجام دهی.
/پاورقی 5. کشکول، افشاری ارومیه ای، ص 10./

2. راه رسوا کرده دزد
از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: هر کس سوره زلزال را بنویسد و به سارقی بخوراند دزد به کرده خود اقرار کرده و رسوا می شود...
/پاورقی 6. تفسیرالبرهان، ج 5، ص 725./

3. در امان بودن
در سخنی از امام صادق علیه السلام آمده است: هر کس سوره زلزال را بنویسد و با خود همراه داشته باشد یا آن را قرائت نماید و بعد بر شخصی که از او می ترسد وارد شود از آنچه می ترسد در امان خواهد بود...
/پاورقی 7. تفسیرالبرهان، ج 5، ص 725./

4. برای لرزش بدن
امام صادق علیه السلام فرموده اند:... اگر این سوره را بر ظرف جدیدی نوشته شود و بیماری که لرزش دارد به آن بنگرد به اذن خدا تا سه روز دیگر بهبود می یابد.
/پاورقی 8. تفسیرالبرهان، ج 5، ص 725./

5. سوره زلزال سوره جامع
مردی به حضور رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم رسید و گفت: ای رسول خدا سوره ای از قرآن بگو تا بخوانم. پیامبر فرمودند: سه سوره از سوره هایی را که با الر آغاز می شودیونس؛ هود، یوسف، ابراهیم، حجر را بخوان. آن مرد گفت: من پیرم و مشکلاتی دارم نمی توانم آن را بخوانم. پیامبر فرمود: سه سوره از سوره هایی را که با حم آغاز می شود غافر، فصلت، شوری، زخرف، دخان، جاثیه، احقاف را بخوان. آن مرد همان حرف سابق را تکرار کرد. پیامبر فرمودند: سه سوره از سوره های مسبحات را بخوان حدید، حشر، صف، اعلی، جمعه، تغابن؛ باز هم جمله پیرمرد تکرار شد و گفت: ای رسول خدا یک سوره جامع را بگو آنگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: سوره زلزال را قرائت کن. آنگه رسول خدا سوره زلزال را برایش قرائت کرد. وقتی به پایان سوره رسید پیرمرد گفت: قسم به خدایی که تو را به حق مبعوث کرد همین برایم کافی است و بر آن نمی افزایم. وقتی پیرمرد آنجا را ترک می کرد: پیامبر فرمود: آن پیرمرد رستگار شد.
/پاورقی 9. بحارالانوار، ج 89، ص 334./

شأن نزول و محتوای سوره زلزال
این سوره مبارکه از نظر ترتیب نزول نود و سومین سوره قرآن کریم است که پس از سوره نسا و قبل از سوره حدید در مدینه به پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله نازل شده است.
سوره مبارکه زلزال هفتمین سوره از سوره هایی است که در مدینه نازل شده و برخی از مفسران زمان نزول این سوره را حدود سال هشتم هجری دانسته اند. سوره مبارکه زلزال ۸ آیه، ۳۵ کلمه و ۱۹۴ حرف دارد. این سوره در جز سی ام قرآن کریم قرار دارد و از نظر حجم در شمار سوره های معضلات و از گروه قصار به شمار می آید.
سوره های مبارکه زلزال از آنجا که با عبارت اذا آغاز شده جز سوره های هفتگانه شرطیه یا زمانیه محسوب می شود.
زلزال نام معروف این سوره مبارکه است. در این سوره مبارکه به حادثه لرزش مخوف و وحشت انگیز زمین در روز قیامت اشاره شده است. به این مضمون در سوره مبارکه حج نیز اشاره شده است. زلزله از نام های معروف این سوره های مبارکه است. این نکته شش بار در قرآن کریم با دیگر مشتقات آن به کار رفته است.
اذا زلزلت نام دیگر این سوره مبارکه است چرا که این عبارت در نخستین آیه این سوره مبارکه آمده است.
سوره مبارکه زلزال تنها سوره ای است که به شکل کامل به زلزله ترسناک روز قیامت پرداخته و حوادث مربوط به آن را توضیح داده است.
اشاره به حقیقت حساب و کتاب دقیق انسان ها در روز قیامت از ویژگی های دیگر سوره مبارکه زلزال است این مضمون در سوره مبارکه نسا، یونس، انبیا و لقمان نیز آمده است.
به طور کلی موضوعات مطرح شده در این سوره عبارتند از: وقوع زلزله هولناک زمین در هنگامه رستاخیز، بیان این حقیقت که در هنگامه قیامت و با وقوع زلزله شدید آن زمین بارهای سنگین خویش را بیرون می افکند بارهایی که به نظر بسیاری از مفسران خیل عظیم انسان هایی است که از درون قبرها بر می خیزند، اشاره به این که در آن روز انسان علت حوادث را جویا می شود، تصریح به این حقیقت که زمین در آن روز عظیم تمامی اخبار خویش را بازگو می کند، تصریح به این حقیقت که وقایع آن روز به اشاره الهی است، اشاره به برانگیخته شدن انسان ها به صورت گروه های مختلف از درون قبرها اشاره به حساب و کتاب دقیق اعمال آدمی در آن روز و این که هرکس حتی به اندازه ذره ای نتیجه عمل خویش را خواهد دید.
از مهمترین محورهای سوره مبارکه زلزال اشاره به زلزله وحشتناک رستاخیزی است که در اصطلاح بر آن نفخ صور اول می گویند. در این روز انسان ها از این اتفاقات به شگفت می آیند. پیام این قسمت سوره مبارکه زلزال آن است که قبل از فرارسیدن این روز مومنان خود را باید برای حضور در صحنه رستاخیز آماده کنند. در بخش دوم سوره زلزال به برخورد انسان با اعمالش در روز قیامت اشاره شده در واقع حساب رستاخیز بسیار دقیق است و انسان ها باید مراقب اعمال خود باشند. در فضیلت تلاوت همراه با توجه سوره مبارکه زلزال از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت است: هرکس سوره زلزال را قرائت کند مانند آن است که سوره بقره را قرائت کرده باشد و پاداش او به اندازه کسی است که یک چهارم قرآن را تلاوت کرده باشد.
در حدیثی دیگر از امام صادق علیه السلام آمده هرگز از تلاوت سوره زلزال خسته نشوید چرا که هرکس آن را در نمازهای نافله بخواند هرگز به زلزله گرفتار نمی شود و در آن نمی میرد و تا هنگام مرگ به صاعقه و آفتی از آفات دنیا گرفتار نخواهد شد.

داستان سوره زلزال
بحث روایتی در الدر المنثور است که ابن مردویه و بیهقی - در کتاب شعب الایمان - از انس بن مالک روایت کرده اند که رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم فرمود: زمین در روز قیامت به تمامی اعمالی که در پشتش انجام شده خبر می دهد،
آنگاه این آیه را تلاوت کرد: اذا زلزلت الارض زلزالها تا رسید به آیه یومئذ تحدث اخبارها و آنگاه فرمود هیچ می دانید اخبارش چیست؟ جبرئیل نزد من آمد و گفت: خبر زمین که زمین روز قیامت بدان گواهی می دهد، همه اعمالی است که بر پشتش انجام شده.
مؤلف: نظیر این روایت را از ابو هریره نیز نقل کرده.
و نیز در همان کتاب است که حسین بن سفیان در کتاب مسندش و ابو نعیم در کتاب حلیه اش از شداد بن اوس روایت کرده اند که گفت: من از رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم شنیدم می فرمود: ایها الناس دنیا متاعی است حاضر که هم نیکان از آن می خورند و هم فاجران، و بدرستی آخرت وعده ای است صادق، که سلطانی قادر در آن حکومت می کند، حق را محقق و باطل را باطل می سازد.
ایها الناس سعی کنید از طالبان آخرت باشید، و از طالبان دنیا نباشید، فرزند آخرت باشید، نه فرزند دنیا، چون هر مادری فرزندش به دنبالش می رود. حاصل منظور آن جناب این است که خواهان آخرت باشید نه دنیا، برای اینکه علاقه به دنیا قهرا شما را به سوی مادیت و آلودگی های آن می کشد، آنگاه فرمود: هر عملی که می کنید در حالی انجام دهید که از خدا خائف و بر حذر باشید، و بدانید که روزی شما را بر اعمالتان عرضه می دارند، و شما خواه و ناخواه خدا را ملاقات خواهید کرد، پس هر کس هموزن ذره ای عمل خیر کرده باشد، آن را خواهد دید، و هر کس هموزن ذره ای عمل زشت کرده باشد آن را خواهد دید.
و در تفسیر قمی در ذیل آیه و اخرجت الارض اثقالها آمده که منظور از اثقال زمین، انسانهایند. و در ذیل جمله و قال الانسان مالها آمده که این انسان، امیر المومنین علیه السلام است. و در ذیل آیه یومئذ تحدث اخبارها... اشتاتا آمده که مردم از جهت ایمان و کفر و نفاق متفرق و اشتات می آیند، بعضی مومنند و برخی کافر و جمعی منافق. و در ذیل جمله لیروا اعمالهم آمده که هر کس بالای سر اعمال خود می ایستد، و اعمال خود را اینطور فاش و هویدا می بیند.
و نیز در آن کتاب در روایت ابی الجارود از امام باقر علیه السلام آمده که در ذیل آیه فمن یعمل مثقال ذره خیرا یره، فرمود: اگر از اهل آتش باشد، و در دنیا مثقال ذره ای عمل خیر کرده باشد، اگر برای غیر انجام داده باشد، همان عمل خیرش هم مایه حسرتش می شود، و در ذیل جمله و من یعمل مثقال ذره شرا یره، فرمود: اگر از اهل بهشت باشد در روز قیامت آن شر را می بیند و سپس خدای تعالی او را می آمرزد.